Glisemik İndeks Nedir?

Prof. Dr. Ali Serdar Fak
MÜTFV Özel Academic Hospital & Tıp Merkezi
Kardiyoloji Bölümü

http://www.academichospital.com.tr

Glisemik İndeks nedir ?

50 gr saf glukozun yendiğinde kan şekerini yükseltme oranı 100 kabul edilir. Herhangi bir gıdanın 50 gramının, kan şekerini saf glukoza oranla (100 üzerinden) yükseltme değerine “glisemik indeks” denir. Bu değeri 70’ den fazla olan besinlere “yüksek glisemik indeksli” besinler denir. Değeri 50 ve altında olan besinler “düşük glisemik indeksli” besinlerdir.

Glisemik İndeksin önemi nedir? 

Düşük glisemik indeksli besinler, mideden kana karışınca kan şekerinin ani yükselmesine ardından da ani düşmesine neden olmayan besinlerdir. Bilindiği gibi yemekle birlikte insülin salgımız artar. İnsülin kandaki şekerin (glukoz) hücrelerin için girmesini sağlar ve hücrelerin glukozu kullanmasına yardım eder; böylece hücrelerimiz enerji kaynağına kavuşur ve kan şekerimiz de fazla yükselmeden belirli sınırlarda tutulmuş olur. Pankreastan insülin salgısını uyaran en önemli besin maddesi karbonhidratlardır. Ancak karbonhidratların pankreas üzerindeki etkileri birbirlerinden farklıdır. Bazı karbonhidratlar kana hızlıca karışıp kan şekerini aniden yükseltir ve insülin salgısını şiddetli bir şekilde uyarır. Artmış insülin kan şekerinde kısa bir sürede düşmesine neden olur. Bu tür besinlere “yüksek glisemik indeksli besinler”  denir. Bu tür besinleri tükettiğimizde kan şekerimiz hızla yükselir, hızla düşer ve daha kısa sürede acıkır; tekrar yemek yeriz. Tekrar acıkır, tekrar yemek yeriz. Yüksek glisemik indeksli besinler daha fazla kilo almamıza neden olur.
Bazı karbonhidratlar ise, kana daha yavaş karışır, kan şekerinde daha yavaş yükselmeye neden olur. Böylece kandaki insülin daha yavaş yükselir ve kan şekerinde ani iniş-çıkışlar olmaz. Bu tür besinlere ise“düşük glisemik indeksli besinler”  denir. Düşük glisemik indeksli besinleri tükettiğimizde ise kan şekerimiz yavaşça yükselir ve aniden düşmez. Böylece tokluk hissimiz uzun sürer ve sık acıkmayız. Bu tür besinler kilo almamıza engel olur ve sağlıklı kiloda kalmamıza yardım eder.

Hangi besinlerin glisemik indeksi yüksektir ?

Bir çok hazır gıda ve rafine şeker yüksek glisemik indeks sahiptir. Özellikle beyaz un, kahvaltılık gevreklerin çoğu, hazır kızarmış patatesin glisemik indeksleri yüksektir. Mango, ananas ve muzun indeksi yüksektir. Genelde çok olgun ve çok tatlı meyvelerin glisemik indeksleri yüksektir.

Hangi besinlerin glisemik indeksi düşüktür ?

İşlenmemiş tahılın ve yüksek oranda lif içeren besinlerin glisemik indeksleri genelde düşüktür. Makarnanın ve bulgurun indeksi pirince göre daha düşüktür. Ancak besinlerin pişirilme şekilleri glisemik indekslerini etkileyebilir. Daha fazla pişirilen besinlerin glisemik indeksleri yükselir; makarnayı, pirinci ve sebzeleri daha az pişirmek daha sağlıklıdır. Sebzelerin ve meyvelerin glisemik indeksi düşüktür; ancak olgunlaştıkça indeksleri yükselir.

Bu Yazıyı Paylaş

Yorum Yaz